"Met de schaalsprong staat Almere voor een ongekende uitdaging. Dat in 2030 de bevolking van de stad is verdubbeld maakt het een uniek project. Het werken vanuit de Almere Principles is een ontwikkeling in duurzame vorm die ik ongelofelijk ondersteun. Hiermee kan Almere zich ontwikkelen tot een icoon van Nederland.", aldus een enthousiaste minister Cramer.

De Almere Principles bestaan uit zeven uitgangspunten voor duurzame stedelijke ontwikkeling. Ze zijn toegesneden op de situatie in Almere en ze bouwen voort op de bestaande kwaliteiten in de polderstad. Maar de Almere Principles kunnen ook betekenis hebben voor andere steden en regio’s die de ambitie hebben om duurzaam, leefbaar, gezond en aantrekkelijk te worden.

In de Almere Principles komen tal van thema’s aan bod die te maken hebben met ecologische, sociale en economische duurzaamheid. Het eerste van de zeven uitgangspunten illustreert meteen de volle breedte van de Principles: ‘Koester diversiteit’. Het gaat daarbij niet alleen over biodiversiteit maar ook over sociale en economische diversiteit. Op al deze gebieden wordt diversiteit gezien als een teken van kracht en als waarborg voor vitaliteit en flexibiliteit.

De andere zes Principles gaan over de verhouding tussen de eigen identiteit van Almere en haar omgeving; de verbondenheid van stad en natuur; het behoud van flexibiliteit voor de toekomst; de bevordering van innovatie; de verduurzaming van de stedelijke systemen voor vervoer, water, energie en afval; en de principiële zeggenschap van burgers over hun woning en woonomgeving (‘Mensen maken de stad’).

Zes van de zeven Principles hebben de vorm van een opdracht, zoals ‘Koester diversiteit’, ‘Combineer stad en natuur’ en ‘Blijf anticiperen’. Ze zijn in algemene bewoordingen gesteld, zodat duidelijk wordt dat ze niet alleen in Almere gelden maar ook in andere steden aan de basis van ontwikkelingen kunnen liggen. Tegelijkertijd zijn ze direct verbonden met concrete vraagstukken en opgaven die nu en in de toekomst in Almere spelen.

Het duurzaamheidstreven dat in de Almere Principles is verwoord, werkt door in alle plannen die in de komende jaren zullen verschijnen, en in de gemeentelijke werkwijze. De Almere Principles zijn bedoeld als inspirerend richtsnoer voor iedereen die de komende decennia betrokken is bij de ontwikkeling van Almere tot een voorbeeldig duurzame stad. De gemeente moedigt alle betrokkenen, zoals woningcorporaties, projectontwikkelaars, Almeerse bedrijven én burgers aan om de Principles te omarmen en te integreren in het dagelijks doen en laten.

Schaalsprong als aanleiding
De aanleiding voor het opstellen van de Almere Principles is de zogeheten ‘schaalsprong’, waarover Almere afspraken heeft gemaakt met minister Cramer en met overheden in de regio. Volgens de schaalsprong kan Almere in de komende kwart eeuw doorgroeien van 184.000 inwoners nu tot maximaal 350.000 inwoners omstreeks 2030. Dat betekent dat er in Almere nog 60.000 woningen, 100.000 arbeidsplaatsen en vele voorzieningen kunnen bijkomen.

Met de schaalsprong helpt Almere om de woningbehoefte in de Randstad te verlichten, terwijl zij kan uitgroeien tot een complete stad. De gebieden waar de grootste groei zal plaatsvinden zijn al dertig jaar geleden aangewezen: Almere Poort en Almere Pampus in het westen en Almere Hout (nu Almere Oost genoemd) in het oosten.

Kans en verantwoordelijkheid
Almere en de rijksoverheid beseffen dat de schaalsprong een unieke kans biedt om op grote schaal en op ieder niveau duurzame stedelijke vernieuwing door te voeren. In het contract tussen Almere en het Rijk, als onderdeel van het Urgentieprogramma Randstad (UpR), hebben minister Cramer en wethouder Duivesteijn dan ook afgesproken dat Almere streeft naar duurzame stadsontwikkeling. De opzet van Almere, met veel groen en een uniek openbaarvervoersysteem, biedt een goede basis voor deze ambities op duurzaamheidgebied.

De schaalsprong schept tegelijkertijd ook een grote verantwoordelijkheid. Bij zo’n grote stedelijke ontwikkeling is het onverantwoord om voorbij te gaan aan mondiale ontwikkelingen zoals de opwarming van de aarde en de instabiliteit van de energievoorziening. Als stad onder het zeeniveau is Almere doordrongen van de noodzaak van welbewuste en intelligente inspanningen, om de bijdrage van de mens aan de klimaatverandering drastisch terug te brengen.

Cradle to Cradle
De gemeente Almere heeft om meerdere redenen het ontwerpbureau William McDonough + Partners bij het Almeerse duurzaamheidstreven betrokken.

De Cradle to Cradle - filosofie die McDonough met Michael Braungart ontwikkelde, onderscheidt zich door een radicale en tegelijkertijd optimistische benadering van het vraagstuk van duurzaamheid. Hierin wordt duurzaamheid niet voorgesteld als een zaak van schuld en boete maar als een positieve en vérstrekkende ontwerpopgave met een aanlokkelijk toekomstbeeld. Inspirerend zijn ook de ‘Hannover Principles’ die McDonough en Braungart in 1991 schreven voor de wereldtentoonstelling Expo 2000. Terwijl de Expo allang voorbij is, zijn de ontwerpprincipes van McDonough en Braungart nog altijd inspirerend.

Elementen uit de Hannover Principles en Cradle to Cradle zijn terug te vinden in de Almere Principles, terwijl de grote schaal van de opgave in Almere tot een eigen invalshoek leidt.

Vervolg
De Almere Principles zijn met de gemeenteraad, partijen uit de samenleving en deskundigen besproken. In juni 2008 worden de Principles definitief vastgesteld door het college van BenW.

In juni verschijnen de Almere Principles, met toelichting en achtergronden, in boekvorm. De publicatie wordt gepresenteerd op van de ‘Dag van de Architectuur 2008’ die wordt gehouden op 21 en 22 juni.

Almere Principles met toelichting.pdf