Column
Welke rechtgeaarde pionier, die de begintijden van Almere heeft meegemaakt, is soms niet verbaasd over de groei die Almere heeft doorgemaakt en nog zal doormaken? Stonden we eertijds tot over onze enkels in de Zuiderzeemodder en ploegden we met kaplaarzen door drabberige klei.
Moesten we toezien, dat koolzaadvelden verdwenen en huizenblokken ontstonden. Bijna iedere week werd er ergens wel een paal geslagen door een bobo. We stonden ervoor open. Almere zou een stad worden, waar natuur en stedelijkheid met elkander verweven zouden zijn. We koesterden de herinneringen aan het oude land, maar keken vooruit. Almere: Stad van de Toekomst. 'Hier heb je wat, daar laat je wat',een gezegde waar Almeerders achter konden staan.

Trots, maar soms ook een nieuw chauvinisme is Almeerders niet vreemd. Op de Holland-Thriathlon, op het Stoomfestival, op het ontstaan van de infra-structuur. Al laat dat laatste nog enigzins te wensen over, als je moet forenzen. De oud-Almeerders hebben veel zien komen, maar ook zien verdwijnen. In verwondering omkijken naar wat is geweest. Almere heeft al een historie opgebouwd.

Soms hebben we ook een vooruitziende geest. Want we hebben het al eens meegemaakt. Almere heeft ook dieptepunten gekend. Mislukkingen, misrekeningen en misschien nog niet rijp voor onze stad. Ik kan er zo een lijstje van maken: 'de 10 stomste beslissingen ooit in Almere genomen.' Om aan een bekend tv programma te refereren.
In dat lijstje zijn de meest genante beslissingen terug te vinden: zoals het kasteel bijvoorbeeld, vreemde bouwsels, weggegooid geld voor wegen die na korte tijd weer gesloten werden, de bezuigingen op sociaal cultureel werk en gezondheidszorg. De kapitaalvernietiging van sociale woningbouw, die gesloopt moest worden ten gunste van parkeergelegenheid en winkelbedrijven cq the skyline.

Maar wat menig Almeerder al voorziet is de totale mislukking van het winkelcentrum in Almerestad. De onbegaanbaarheid voor mensen die slecht ter been zijn, kinderwagens enzovoorts nog daargelaten. De lichthellende winkelgebieden, de roltrappen zijn niet uitnodigend. De ruimte wordt niet echt gebruikt. Er zitten enorme afstanden tussen de winkels. Opgevuld door een enkel bankje, een apart boompje of een viskraam.
Als ik zo links en rechts om me heen vraag, dan is men het erover eens: het is niet gezellig. Het doet kil en koud aan. De winkels dragen veelal een naam. Van een merk, dat velen in de puberteit heel wijs vond, om te dragen. Als men echter een gezin start, slaat zo'n merk enorme gaten in het budget.

Het is enorm triest om te zien, dat er alleen frequent gebruik wordt gemaakt van de snackgelegenheden. Maar in de winkels een kogel kan worden afgeschoten. Hoe lang houden deze middenstanders het nog vol?

De winkels die in het oude gedeelte druk bezocht werden, zien hun omzet ook zakken, nu ze in het nieuwe gedeelte zijn neergedaald. De appartementen, die in het centrum staan, zijn voor een groot deel nog niet bewoond.

Wat was het idee achter dit winkelcentrum? Iedere Almeerder zal toegeven: het is prachtig. Onpraktisch, maar wel prachtig. Je kunt de consument er echter met geen stok naar toe krijgen. Misschien voor iets exclusiefs, maar niet voor de 'gewone'dingen, die men in een winkelcentrum wil kopen.

Ik heb het eens vergeleken met de Hilvertshof, een centrum in Hilversum, waar Almeerders regelmatig even gingen winkelen. En nog steeds! Evenals in Amsterdam overigens. En dan valt me op: de gebieden waar je kunt wandelen zijn allemaal: autovrij. Dus daar ligt het niet aan. Hilvertshof is prettiger te belopen voor ouderen en/of gehandicapten, moeders met kinderwagens. Maar er is daar nog iets wat van belang is: gezelligheid..

Gezelligheid, een Nederlands woord, wat tot uitdrukking brengt, dat we ons prettig voelen. Iets wat men in het buitenland niet zo zou benoemen. Men kent het woord daar niet. Zelfs met de feestdagen in December is het Almeerse centrum niet gezellig. Prachtige blauwe boompjes met lichtjes, veranderen niets aan de sfeer. Het was iets drukker, maar niet zoals je zou verwachten in de cadeautjes-tijd.

Er sijpelt steeds meer stilte het nieuwe centrum binnen. Velen met mij houden het voor gezien. Het wachten is op winkelsluitingen, als de contracten zijn afgelopen. Ik vind het centrum nu al iets spookachtigs hebben. Maar als er geen verandering gaat plaatsvinden, dan wordt het nooit wat.

Het is te clean, te mooi, te merkachtig. Wat we missen? Misschien het exotische? De interculturele sfeer? of de volkse sfeer? Wie zal het zeggen? Daar zijn vast wetenschappers voor te vinden. Maar of die een volledige mislukking nog kunnen tegenhouden?
Misschien hadden de ontwikkelaars toch meer overleg moeten plegen met de consumenten. Het is nog niet te laat. Er is nog ontwikkeling mogelijk, het is nog niet klaar. Betrek de Almeerders erbij en laat zij zeggen hoe ze het zouden willen. Het zou de middenstanders alleen maar ten goede komen.

Gerda.H.van der Meer