Column
"Pas op overvallers!- Jullie worden gepakt!" Deze woorden sprak onze burgermoeder Jorritsma, ter verzachting. Hiermee potentiële overvallers alsvast vastberaden waarschuwend, als ze op het idee mochten komen Almere-Buiten met een crimineel bezoekje te vereren. "Want", - aldus Jorritsma - "We gaan geen cameratoezicht toepassen". Waarmee ze in feite een vrijbrief geeft en de middenstanders de stuipen op het lijf jaagt.
In Almere hebben diverse overvallen plaatsgevonden. In Februari aan het van Eesterenplein werd een supermarkt overvallen, er bevonden zich 15 klanten in de winkel, die mede bedreigd werden. In September zelfs enkelen, waaronder; een Supermarkt en een videotheek. De Mac-donalds is ook al meerdere malen bezocht, dit bezoek werd gedeeltelijk vastgelegd en de beelden verschenen in: Opsporing Verzocht, een programma van de Avro.

Camera toezicht is niet afdoende gebleken, om daders te herkennen en/of op te sporen. Dat is gebleken, toen de beelden van het Centraal Station vertoond werden, om tot een oplossing van de zaak Cassandra te komen. De beelden waren vaag en de mensen onherkenbaar. Helaas, want we willen allemaal, dat deze zaak tot een oplossing komt.

Maar dat is dus regelmatig het geval. Camera's voldoen niet. Er moet eigenlijk dagelijks iemand de lenzen schoonmaken en in een goede richting worden gedraaid. Weersinvloeden en andere zaken, maken dat de beelden niet bruikbaar zijn.
En dan is het ook nog een feit, dat camera's een bepaalde hoek wél opnemen, en andere hoeken dode hoeken blijven. Men kan geen totaal overzicht van een gebied maken.

Maar dan toch.. Er gaat wel een preventieve werking vanuit. Sinds de plaatsing van camera's in winkels, is winkeldiefstal enorm afgenomen. Heel veel winkels zijn ooit volkomen over de kop gegaan, door de grijpgrage vingers van de winkeldieven. Inmiddels zouden winkeldieven met bivakmutsen de winkel moeten betreden en mogelijk merken winkelpersoneel dat direct op, zodat zij de politie op tijd kunnen verwittigen. Winkeldieven zijn over het algmeen niet bewapend, dus deuren sluiten en wachten op de hermandad.

Dat is dus ook zo'n punt, de meeste overvallers hebben zich onherkenbaar gemaakt. Dus ook al worden zij vol in beeld gebracht, geen mens die ze zou herkennen, zijnde een buurman of neefje. Echter, soms is er wel een combinatie te maken. De kleding in combinatie met taalgebruik of de samenstelling van het overvalteam. Het geeft soms net die indicatie, die mensen nodig hebben om een link te leggen. Bovendien kan met camera's de vluchtroute voor een deel in beeld gebracht worden, als we er vanuit gaan, dat er meerdere camera's op diverse punten staan/hangen.

Weleens bedreigd met een wapen? Degene die dat heeft ervaren, kan u verzekeren: je doet het bijna in je broek en je ziet het leven aan je voorbij gaan. Men valt stil als slachtoffer en verstijven van angst is hier geen uitdrukking, maar werkelijkheid. Het slachtoffer doet meestal moeite onzichtbaar te worden. Ten overstaan van een wapen, valt heldendom weg. Minuten duren uren en men hoopt alleen maar, niet in de loop van het vuurwapen te hoeven kijken. Want iedereen denkt; ze kunnen ieder moment gaan schieten.

Wanneer de overvallers zich uit de voeten hebben gemaakt, zitten de slachtoffers meestal nog minutenlang verstijfd. Een mechanisme van overleven.

Menig slachtoffer is nadien vreselijk boos op zichzelf en bedenkt scenario's wat men eigenlijk zou hebben moeten doen. Vergetend, dat ze niet zelf de situatie in de hand hadden, doch de criminelen.
Het blijft vaak een traumatische ervaring en angstgevoelens verdwijnen niet als sneeuw voor de zon. Er gaan soms jaren overheen, voordat men het een plek heeft kunnen geven. Maar deze mensen blijven enorm op hun hoede.
En dat geldt niet alleen voor het winkelpersoneel, maar voor álle betrokkenen.

Als de overvallers uiteindelijk in de kladden worden gevat, valt er een last van slachtoffers af. Voor een deel echter, worden die nooit opgespoord. En dat is voor menig slachtoffer onverteerbaar. De buitgemaakte euro's interesseert ze geen lor, maar wel de bedreigingen en de angst die dat veroorzaakt heeft. Die is moeilijk te vergeten en beheerst het leven voortaan.

Dus is cameratoezicht in winkelcentra geen overbodige luxe. Het is totaal geen luxe, als je de statistieken ziet. Naast de preventieve werking, neemt het diepgewortelde angst enigzins weg. En kan het een traumatische ervaring helen, als daardoor verdachten worden opgepakt.

Het is eigenlijk heel raar, dat men aan de ene kant veel aan misdaadpreventie doet. Dat er veel mogelijk is tegenwoordig in de justiële laboratoria. CSI is er niets bij. DNA opsporing, profielen maken enzovoorts. Maar dat is heel kostbaar. Die onderzoekmethoden kosten enorm veel geld. Zet een clubje recherche-mensen op een zaak en tel die salarissen eens op. En dan niet te vergeten de psycho-therapie die slachtoffers weer een beetje angstvrij moet maken.

Dat weegt niet op tegen het plaatsen van camera's in een winkelgebied. Camera's die een gebied duidelijk en helder in beeld brengen. En als men het argument gebruikt van privacy, dan moet men eens navraag doen bij Slachtofferhulp.

In het kader van voorlichting aan jeugd en jongeren in het uitgaansleven, zijn er momenteel zogenaamde 'peer' jongeren bezig, om te waarschuwen tegen het gebruik van genotsmiddelen. Misschien als we eens aan ex-overvallers zouden vragen wat hen zou hebben weerhouden? Tien tegen één, dat zij camera's zouden noemen als minpuntje.

Misschien is het uiterste, dat we Mevrouw Jorritsma eens een demonstratie geven, hoe het is om bedreigd te worden met een vuurwapen of iets anders?

Het is niet alleen ten behoeve van de middenstand, maar van iedereen. Van consumenten, tot uitgaande jongeren en het heeft te maken met veiligheid. Niets met Big Brother is watching you.

G.H.van der Meer